Nếu vài năm trước, AI vẫn còn được xem như một công nghệ mang tính “tương lai” thì hiện tại, ảnh hưởng của nó đã bắt đầu xuất hiện rất rõ trong thị trường lao động. Từ content, thiết kế cho tới chăm sóc khách hàng và xử lý dữ liệu, ngày càng nhiều công việc đang được hỗ trợ hoặc tự động hóa bằng AI.

Điều khiến nhiều người lo lắng không còn nằm ở chuyện “AI có phát triển hay không” nữa mà là tốc độ phát triển của nó đang diễn ra quá nhanh.

Tại VIDTOOLS MEDIA, chúng tôi cũng nhận thấy đây là một trong những chủ đề được quan tâm nhiều nhất trong cộng đồng creator, MMO và freelancer thời gian gần đây. Khi AI coding, automation và generative AI phát triển mạnh, rất nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi liệu công việc hiện tại của họ có còn an toàn trong vài năm tới hay không.

Thực tế cho thấy AI đang thay đổi thị trường lao động nhanh hơn rất nhiều so với những gì phần lớn mọi người từng nghĩ.

Vì sao AI đang tác động mạnh tới thị trường lao động?

Có một điểm khá rõ nếu nhìn vào cách AI phát triển trong vài năm gần đây, đó là công nghệ này đặc biệt mạnh ở các công việc mang tính lặp lại hoặc có workflow tương đối cố định.

Trước đây, rất nhiều công việc văn phòng vẫn cần con người xử lý thủ công như nhập dữ liệu, tổng hợp thông tin, viết email hoặc xử lý content cơ bản. Tuy nhiên hiện tại, phần lớn các tác vụ đó đã có thể được AI xử lý nhanh hơn rất nhiều.

Generative AI đang khiến việc tạo nội dung, xử lý văn bản hoặc tổng hợp thông tin trở nên cực kỳ dễ tiếp cận. Trong khi đó, automation và AI workflow lại giúp doanh nghiệp tự động hóa nhiều công đoạn vốn trước đây cần nhân sự riêng.

Điều này khiến thị trường lao động bắt đầu thay đổi khá mạnh.

Nhiều doanh nghiệp hiện tại không còn tuyển dụng theo kiểu mở rộng nhân sự liên tục như trước mà tập trung nhiều hơn vào việc tối ưu workflow bằng AI để giảm chi phí vận hành.

Đây cũng là lý do rất nhiều công việc mang tính thủ tục hoặc xử lý lặp lại đang chịu ảnh hưởng khá rõ.

Những nhóm công việc đang bị AI tác động mạnh nhất

Nếu quan sát thị trường hiện tại, có thể thấy các công việc bị ảnh hưởng mạnh nhất thường là những vị trí có quy trình rõ ràng và ít cần ra quyết định phức tạp.

Ví dụ như nhập liệu, chăm sóc khách hàng cơ bản hoặc xử lý email hiện tại đã có thể được chatbot và AI automation hỗ trợ khá mạnh. Trong lĩnh vực content, AI cũng đang khiến các công việc viết nội dung cơ bản hoặc content số lượng lớn thay đổi rất nhanh.

Tương tự, nhiều công việc liên quan đến chỉnh sửa hình ảnh đơn giản, edit video cơ bản hoặc dịch thuật phổ thông cũng bắt đầu bị AI hỗ trợ mạnh hơn trước.

Điều đáng chú ý là AI hiện tại không chỉ ảnh hưởng tới lao động phổ thông mà còn bắt đầu tác động rõ tới nhóm công việc văn phòng và lao động trí óc.

Rất nhiều công việc từng được xem là “an toàn” vì mang tính sáng tạo hoặc xử lý thông tin hiện tại cũng đang thay đổi khá mạnh vì generative AI.

Vì sao người mới ra trường đang chịu ảnh hưởng rõ hơn?

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất của thị trường hiện tại là nhóm junior hoặc người mới bắt đầu đang gặp cạnh tranh lớn hơn trước rất nhiều.

Lý do nằm ở việc AI đang xử lý khá tốt những công việc mang tính cơ bản mà trước đây thường được giao cho nhân sự mới.

Ví dụ, trước đây một doanh nghiệp có thể cần nhiều nhân sự để viết content cơ bản, tổng hợp dữ liệu hoặc xử lý social media. Nhưng hiện tại, cùng một khối lượng công việc đó có thể được hỗ trợ bởi AI và workflow automation.

Điều này khiến nhu cầu tuyển dụng ở một số vị trí entry-level bắt đầu thay đổi.

Tại VIDTOOLS MEDIA, chúng tôi cho rằng đây là lý do rất nhiều người trẻ hiện tại cảm thấy thị trường việc làm cạnh tranh hơn rất nhiều so với vài năm trước. AI không chỉ làm thay đổi công việc mà còn thay đổi kỳ vọng của doanh nghiệp về tốc độ và hiệu suất làm việc.

Những ngành nghề nào vẫn khó bị AI thay thế?

Dù AI đang phát triển rất nhanh, nhưng không phải công việc nào cũng dễ bị thay thế hoàn toàn.

Nếu nhìn kỹ, có thể thấy AI hiện tại vẫn gặp khá nhiều giới hạn ở những lĩnh vực cần khả năng giao tiếp xã hội, hiểu cảm xúc hoặc xử lý tình huống thực tế phức tạp.

Các công việc liên quan đến lãnh đạo, xây chiến lược, thương lượng hoặc chăm sóc con người vẫn rất khó để AI thay thế hoàn toàn trong tương lai gần.

Ngoài ra, những công việc đòi hỏi góc nhìn sáng tạo sâu hoặc khả năng hiểu thị trường thực tế cũng vẫn cần con người rất nhiều.

Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng AI sẽ thay đổi cách làm việc mạnh hơn là “xóa sổ toàn bộ công việc” như nhiều người lo ngại.

AI có thật sự thay thế hoàn toàn con người?

Có lẽ đây là câu hỏi được nhắc nhiều nhất khi nói về AI.

Thực tế hiện tại cho thấy AI đang thay thế rất tốt các công việc mang tính lặp lại hoặc quy trình cố định. Tuy nhiên, trong phần lớn trường hợp, AI vẫn hoạt động hiệu quả nhất khi kết hợp cùng con người.

Một content creator biết dùng AI hiện tại có thể làm việc nhanh hơn rất nhiều so với trước. Một freelancer biết tận dụng automation có thể xử lý nhiều khách hàng hơn. Một marketer biết dùng AI workflow có thể tối ưu công việc hiệu quả hơn.

Điều này khiến rất nhiều chuyên gia bắt đầu nhắc tới một quan điểm khá phổ biến trong thời gian gần đây: AI có thể không trực tiếp thay thế bạn, nhưng người biết dùng AI có thể sẽ thay thế người không biết dùng AI.

Những kỹ năng nào sẽ quan trọng hơn trong thời đại AI?

Khi AI khiến việc tạo content, xử lý dữ liệu và automation trở nên phổ biến hơn, thị trường lao động hiện tại cũng đang bắt đầu đánh giá cao những kỹ năng khác.

Khả năng học nhanh, tư duy hệ thống, hiểu workflow hoặc biết cách sử dụng AI hiệu quả đang trở nên quan trọng hơn rất nhiều so với trước.

Ngoài ra, kỹ năng giao tiếp, khả năng hiểu người dùng và tư duy sáng tạo thực tế cũng ngày càng có giá trị khi internet xuất hiện quá nhiều content được tạo tự động.

Tại VIDTOOLS MEDIA, chúng tôi cho rằng “AI literacy” sẽ dần trở thành kỹ năng gần như bắt buộc trong vài năm tới, tương tự cách internet hoặc smartphone từng thay đổi toàn bộ thị trường lao động trước đây.

AI đang thay đổi toàn bộ cách con người làm việc

Nếu nhìn tổng thể, có thể thấy AI không chỉ tác động tới một vài ngành nghề riêng lẻ mà đang thay đổi gần như toàn bộ workflow làm việc trên internet.

Từ creator economy, MMO cho tới doanh nghiệp truyền thống, ngày càng nhiều công việc được tối ưu hóa bằng AI và automation. Điều này khiến thị trường lao động cạnh tranh hơn rất nhiều nhưng đồng thời cũng mở ra nhiều cơ hội mới cho những người biết thích nghi.

Tại VIDTOOLS MEDIA, chúng tôi cho rằng vài năm tới sẽ là giai đoạn thị trường thay đổi cực mạnh. Những công việc mang tính lặp lại chắc chắn sẽ tiếp tục bị AI hỗ trợ hoặc thay thế ngày càng nhiều.

Tuy nhiên, chính trong giai đoạn đó, khả năng học nhanh, hiểu công nghệ và biết cách kết hợp AI vào workflow làm việc sẽ trở thành lợi thế rất lớn.

Có thể AI sẽ thay đổi rất nhiều công việc trong tương lai, nhưng cuối cùng, giá trị lớn nhất vẫn sẽ thuộc về những người biết thích nghi nhanh hơn với sự thay đổi đó.